SQL Server Kurulumu Nasıl Yapılır?

Microsoft SQL Server, kurumsal uygulamalar, ERP sistemleri, web uygulamaları ve raporlama altyapıları için kullanılan ilişkisel veritabanı yönetim sistemidir. Doğru planlanmış bir SQL Server kurulumu; yüksek performans, güvenlik, yedekleme kolaylığı ve uzun vadeli sürdürülebilirlik açısından kritik öneme sahiptir. Kurulum yalnızca yazılımı yüklemekten ibaret değildir; işletim sistemi hazırlığı, depolama planlaması, servis hesapları, güvenlik ayarları ve bakım süreçleri de doğru yapılandırılmalıdır.

SQL Server Kurulumu Öncesinde Yapılması Gereken Hazırlıklar

Kuruluma başlamadan önce aşağıdaki kontroller yapılmalıdır.

1. Donanım Gereksinimlerini Kontrol Edin

Microsoft her sürüm için minimum gereksinimler yayınlamaktadır.

Dikkat edilmesi gereken temel bileşenler:

• 64-bit işlemci
• Yeterli RAM
• SSD depolama
• NTFS dosya sistemi
• Güncel Windows Server sürümü

Yoğun kullanılan SQL sunucularında;

• Veri dosyaları
• Log dosyaları
• TempDB
• Backup dizini

farklı disklerde tutulmalıdır.

Bu yöntem disk darboğazlarını ciddi oranda azaltır.

Desteklenen İşletim Sistemleri

SQL Server sürümüne göre desteklenen sistemler değişebilir.

En yaygın platformlar:

• Windows Server 2019
• Windows Server 2022
• Windows Server 2025
• Windows 11 (geliştirme ortamı)

Linux tarafında ise;

• Ubuntu
• Red Hat Enterprise Linux
• SUSE Linux Enterprise

resmi olarak desteklenmektedir.

Kurulum Dosyalarının Hazırlanması

Kurulum medyası Microsoft’un resmi dağıtımından indirilmelidir.

ISO dosyası mount edildikten sonra:

setup.exe

çalıştırılır.

Installation Center

Kurulum başladığında SQL Server Installation Center açılır.

İlk kurulacak sunucularda genellikle:

Installation → New SQL Server stand-alone installation

seçilir.

Cluster ortamlarında ise farklı kurulum sihirbazı kullanılmalıdır.

Product Key

Kurumsal lisans kullanılıyorsa ürün anahtarı girilir.

Evaluation sürümünde ise süreli lisans aktif olur.

Developer sürümü yalnızca geliştirme amaçlı kullanılmalıdır.

Production ortamında kullanılmamalıdır.

License Terms

Lisans sözleşmesi kabul edilir.

Microsoft Update kullanılıyorsa ilgili seçenek işaretlenebilir.

Global Rules Kontrolü

Kurulum sihirbazı;

• işletim sistemi
• disk
• kullanıcı yetkileri
• yeniden başlatma durumu

gibi ön kontroller gerçekleştirir.

Burada hata oluşursa kuruluma devam edilmemelidir.

Feature Selection

İhtiyaca göre bileşenler seçilir.

En sık kullanılanlar:

• Database Engine Services
• SQL Server Replication
• Full-Text Search
• Machine Learning Services (gerekiyorsa)
• Client Tools Connectivity

SSIS, SSRS ve SSAS yeni sürümlerde ayrı kurulmaktadır.

Instance Seçimi

İki seçenek bulunur.

Default Instance

MSSQLSERVER

Sunucuda tek SQL kurulacaksa önerilir.

Named Instance

ERP CRM TEST

Aynı sunucuda birden fazla SQL kurulacaksa tercih edilir.

Server Configuration

Burada servis hesapları belirlenir.

En önemli servisler:

• SQL Server
• SQL Agent
• SQL Browser

Kurumsal ortamlarda Local System yerine mümkün olduğunca ayrı servis hesapları kullanılması önerilir. Bu yaklaşım en az yetki (Least Privilege) prensibini destekler ve güvenlik açısından daha uygundur.

Database Engine Configuration

Kurulumun en önemli ekranlarından biridir.

Authentication Mode

İki seçenek vardır.

Windows Authentication

Active Directory hesapları kullanılır.

En güvenli yöntemdir.

Mixed Mode

Hem Windows

hem de

SQL kullanıcıları kullanılabilir.

Bu durumda güçlü bir sa parolası belirlenmelidir.

SQL Administrator Eklenmesi

Kurulum yapan kullanıcı otomatik eklenebilir.

Ek olarak;

• Domain Admin
• DBA grubu
• Sistem yöneticileri

eklenebilir.

Data Directories

Microsoft üretim ortamlarında aşağıdaki dizinlerin ayrılmasını önerir.

Örnek yapı:

D:\SQLData E:\SQLLogs F:\TempDB G:\SQLBackup

Bu yapı performans ve bakım kolaylığı sağlar.

TempDB Yapılandırması

TempDB yoğun çalışan SQL sunucularında kritik öneme sahiptir.

Modern SQL Server sürümlerinde kurulum sihirbazı TempDB yapılandırmasını kolaylaştırmaktadır.

Genellikle;

• çok çekirdekli işlemcilerde birden fazla TempDB data dosyası
• uygun başlangıç boyutu
• otomatik büyüme

planlanmalıdır.

Kurulumu Başlatma

Kurulum tamamlandığında:

Install

butonuna basılır.

Süre;

• disk hızı
• işlemci
• RAM

değerlerine göre değişebilir.

SQL Server Kurulduktan Sonra Yapılması Gerekenler

Kurulum tamamlandıktan sonra sistem hemen kullanılmaya başlanmamalıdır.

Aşağıdaki işlemler önerilir.

1. Son Güncellemeleri Kurun

Microsoft tarafından yayımlanan:

• Cumulative Update (CU)
• Güvenlik güncellemeleri

yüklenmelidir.

2. SQL Server Management Studio Kurulumu

SQL Server Management Studio (SSMS), SQL Server’ın yönetimi için kullanılan resmi istemci uygulamasıdır. Güncel sürümü Microsoft’un resmi dağıtım kanalından yüklenmelidir.

3. TCP/IP Aktifleştirme

SQL Server Configuration Manager üzerinden;

SQL Server Network Configuration

altındaki

TCP/IP

protokolü gerektiğinde etkinleştirilir.

Yapılan değişiklikten sonra SQL Server servisi yeniden başlatılır.

4. Güvenlik Duvarı

Varsayılan SQL portu:

1433/TCP

SQL Browser kullanılıyorsa:

1434/UDP

gereksinimi değerlendirilebilir.

İnternete doğrudan açılması önerilmez.

SQL Server Servisini PowerShell ile Kontrol Etme

Get-Service MSSQLSERVER

Named Instance:

Get-Service MSSQL$ERP

Servisi Yeniden Başlatma

Restart-Service MSSQLSERVER

SQL Server Versiyonunu Öğrenme

SELECT @@VERSION;

SQL Server Edition Bilgisi

SELECTSERVERPROPERTY(‘Edition’),SERVERPROPERTY(‘ProductVersion’),SERVERPROPERTY(‘ProductLevel’);

En Sık Görülen Kurulum Problemleri

Problem	Muhtemel Neden	Çözüm
Kurulum başlamıyor	ISO bozuk, eksik yetki	ISO doğrulanmalı, Setup yönetici olarak çalıştırılmalı
SQL servisi başlamıyor	Servis hesabı, port çakışması, yapılandırma hatası	Windows Olay Günlüğü ve SQL Error Log incelenmeli, servis hesabı doğrulanmalı
Uzak bağlantı kurulamıyor	TCP/IP kapalı, güvenlik duvarı engeli	TCP/IP etkinleştirilmeli, gerekli güvenlik duvarı kuralları tanımlanmalı
SSMS bağlanamıyor	Yanlış instance adı veya kimlik doğrulama yöntemi	Instance adı ve Authentication Mode kontrol edilmeli
Performans düşük	TempDB, disk veya bellek yapılandırması yetersiz	Depolama düzeni ve TempDB yapılandırması gözden geçirilmeli

SQL Server Güvenliği İçin Öneriler

Kurulum sonrasında aşağıdaki güvenlik önlemleri uygulanmalıdır.

• Gereksiz SQL logins oluşturulmamalıdır.
• sa hesabı yalnızca gerçekten ihtiyaç varsa kullanılmalıdır.
• Güçlü parola politikaları uygulanmalıdır.
• Düzenli yedekleme planı oluşturulmalıdır.
• Transparent Data Encryption (TDE) gibi veri şifreleme özellikleri lisans ve ihtiyaç durumuna göre değerlendirilmelidir.
• TLS yapılandırması güncel tutulmalıdır.
• Windows ve SQL Server güncellemeleri düzenli uygulanmalıdır.
• SQL Server Audit veya benzeri denetim mekanizmaları etkinleştirilmelidir.
• Ayrı servis hesapları kullanılmalıdır.
• Yönetici yetkileri en az ayrıcalık prensibine göre sınırlandırılmalıdır.

Sophos Firewall ile SQL Server Güvenliği

SQL Server internete doğrudan yayınlanmamalıdır. Uzak ofis bağlantılarında, SQL portlarını internet üzerinden açmak yerine Sophos Firewall üzerinde IPSec VPN veya SSL VPN kullanılması daha güvenli bir yaklaşımdır. Gerekiyorsa yalnızca belirli IP adreslerine izin veren güvenlik duvarı kuralları oluşturulmalı, IPS (Intrusion Prevention System) ve gelişmiş tehdit koruma özellikleri etkinleştirilmelidir. Ağ segmentasyonu uygulanarak veritabanı sunucusunun istemci ağlarından ayrılması da saldırı yüzeyini azaltır.

Windows ve Linux Kurulum Farkları

Özellik	Windows	Linux
Yönetim Aracı	SSMS	Azure Data Studio, sqlcmd vb. istemciler
Kimlik Doğrulama	Windows Authentication ve SQL Authentication	SQL Authentication, yapılandırmaya bağlı olarak Active Directory entegrasyonu
Servis Yönetimi	Services, SQL Server Configuration Manager	systemd (systemctl)
Dosya Sistemi	NTFS	ext4, XFS vb.

Dikkat Edilmesi Gereken Durumlar

Uyarı: SQL Server servis hesabını, TLS sertifikalarını veya ağ yapılandırmasını değiştirmeden önce tam yedek alın ve değişikliklerin bakım penceresinde uygulanmasını sağlayın. Üretim ortamlarında kayıt defteri (Registry) üzerinde manuel değişiklik yapılması yalnızca Microsoft dokümantasyonunda açıkça belirtilen senaryolarda ve test edilerek gerçekleştirilmelidir.

Sık Sorulan Sorular

SQL Server kurulumu ne kadar sürer?

Donanım performansına ve seçilen bileşenlere bağlı olarak temel kurulum genellikle 15–45 dakika arasında tamamlanır. Güncellemeler ve son yapılandırmalar eklendiğinde toplam süre uzayabilir.

SQL Server için minimum RAM ne olmalıdır?

Microsoft’un minimum gereksinimleri daha düşük olsa da, üretim ortamlarında yalnızca işletim sistemi ve SQL Server için en az 8 GB RAM, orta ölçekli iş yükleri için ise çok daha yüksek bellek kapasitesi planlanması önerilir.

SQL Server ile SSMS aynı yazılım mıdır?

Hayır. SQL Server veritabanı motorudur. SQL Server Management Studio (SSMS) ise veritabanını yönetmek için kullanılan ayrı bir istemci uygulamasıdır.

SQL Server internete açık çalıştırılabilir mi?

Güvenlik açısından önerilmez. Uzak erişim gerekiyorsa VPN (örneğin Sophos Firewall üzerinden IPSec veya SSL VPN), erişim kontrol listeleri ve çok katmanlı güvenlik önlemleri kullanılmalıdır.

SQL Server kurulduktan sonra ilk yapılması gereken işlem nedir?

Kurulum doğrulandıktan sonra en güncel Cumulative Update (CU) paketleri uygulanmalı, yedekleme stratejisi oluşturulmalı, TCP/IP ve güvenlik duvarı ayarları gözden geçirilmeli, ardından erişim yetkileri ve bakım planları yapılandırılmalıdır.

📍 Adres: Şehit Adem Yavuz Sokak No:5/14 Kızılay / Çankaya / ANKARA
📞 Telefon: 0850 885 21 20
📧 E-posta: info@epoxsoft.com